Hessamsaeedi حسام سعیدی Research Letters on Management in Organizations فصلنامه طلوع نگارندگان عدالت 3116-1634 1 1 2026 07 08 The legitimacy of Iran's criminal interventions in individual lifestyles based on international human rights principles مشروعیت مداخلات کیفری ایران در سبک زندگی فردی بر اساس اصول حقوق بشر بین المللی 118 140 FA morteza tarhandeh Department of Law, Najafabad Branch, Islamic Azad University, Najafabad, Iran مرتضی ترهنده گروه حقوق، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران 2025 05 12 The government's criminal intervention in individual lifestyle in Iran, which is also referred to as "control of crimes related to public morality", is one of the most complex and challenging intersections of domestic criminal law, Islamic jurisprudence and international human rights obligations. Iran's legal system, with a strong reliance on the Sharia principles derived from Imami jurisprudence and with a special interpretation of the concept of "public morality" and "public decency", has criminalized a wide range of completely personal choices and behaviors of citizens and imposed sometimes very severe punishments. On the other hand, Iran's international obligations, especially under the International Covenant on Civil and Political Rights (1966), which Iran joined in 1964, set a strict framework based on universal principles for any restrictions on individual freedoms. Using a descriptive-analytical method and relying on library sources, this article seeks to deeply analyze this conflict and measure the compliance of Iran's criminal interventions with the four fundamental principles governing human rights restrictions in international documents, namely the principle of legality (transparency), legitimate purpose, democratic social necessity and the principle of proportionality. The findings of the research clearly show that there is a deep gap between the current approach of Iran's criminal system and the accepted international standards, and many of these interventions lack sufficient justification in the framework of international human rights. Finally, by identifying the internal capacities of domestic law and Islamic jurisprudence, this article suggests solutions to reduce this conflict and move towards a criminal policy based on human dignity and basic freedoms. مداخله¬ی کیفری دولت در سبک زندگی فردی در ایران، که از آن با عنوان «کنترل جرایم مربوط به اخلاق عمومی» نیز یاد می شود، یکی از پیچیده ترین و چالش برانگیزترین تقاطع های حقوق کیفری داخلی، فقه اسلامی و تعهدات بین المللی حقوق بشری است. نظام حقوقی ایران با اتکای قاطع به مبانی شرعی منبعث از فقه امامیه و با تفسیری خاص از مفهوم «اخلاق عمومی» و «عفت عمومی»، دامنه وسیعی از رفتارها و انتخاب های کاملاً شخصی شهروندان را موضوع جرم انگاری و اعمال مجازات های گاه بسیار شدید قرار داده است. در مقابل، تعهدات بین المللی ایران به ویژه تحت میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی (۱۹۶۶) که ایران در سال ۱۳۵۴ بدان پیوسته است، چارچوبی سخت گیرانه و مبتنی بر اصولی جهان شمول برای هرگونه محدودیت بر آزادی های فردی تعیین می نماید. این مقاله با روشی توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر منابع کتابخانه ای، در پی واکاوی عمیق این تعارض و سنجش میزان انطباق مداخلات کیفری ایران با چهار اصل بنیادین حاکم بر محدودیت های حقوق بشری در اسناد بین المللی، یعنی اصل قانونی بودن (شفافیت)، هدف مشروع، ضرورت اجتماعی دموکراتیک و اصل تناسب است. یافته های تحقیق به وضوح نشان می دهد که شکافی عمیق میان رویکرد کنونی نظام کیفری ایران و استانداردهای پذیرفته شده بین المللی وجود دارد و بسیاری از این مداخلات فاقد توجیه کافی در چارچوب حقوق بشر بین الملل هستند. در نهایت، این مقاله با شناسایی ظرفیت های درونی حقوق داخلی و فقه اسلامی، راهکارهایی برای کاهش این تعارض و حرکت به سمت سیاست جنایی مبتنی بر کرامت انسانی و آزادی های اساسی پیشنهاد می نماید. https://journaltne.ir/downloadfilepdf/57672